Higiena cyfrowa u dzieci z neuroróżnorodnością? Odpowiedzi na to pytanie będzie można poznać podczas otwartego wykładu, w Kinie Kreska przy ul. Cieszyńskiej 24 w Bielsku-Białej. Spotkanie poprowadzi dr Maciej Dębski, prezes Fundacji Dbam o Mój Zasięg. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Praktyczne wskazówki dla rodziców

Podczas prelekcji rodzice dowiedzą się, jak budować z dzieckiem zdrowe nawyki związane z korzystaniem z technologii cyfrowych. W programie znalazły się między innymi zagadnienia dotyczące skutecznej komunikacji, ustalania codziennych zasad korzystania z urządzeń oraz reagowania na trudności związane z mediami społecznościowymi, nadmiernym czasem ekranowym i e-uzależnieniami. Szczególna uwaga zostanie poświęcona potrzebom dzieci z neuroróżnorodnością. W ich przypadku zasady korzystania z urządzeń powinny uwzględniać między innymi indywidualne tempo funkcjonowania, trudności z regulacją emocji, nadwrażliwość na bodźce czy problemy z przewidywaniem konsekwencji. Spotkanie będzie także okazją do wymiany doświadczeń z innymi rodzicami.

Prawie pięć godzin dziennie w internecie

Skala wyzwań związanych z cyfrowym światem jest coraz większa. Z najnowszej edycji badania NASK „Nastolatki” wynika, że młodzi ludzie w Polsce spędzają w internecie średnio 4 godziny i 59 minut w dni powszednie oraz 5 godzin i 16 minut w weekendy. Badanie przeprowadzono w 2024 roku wśród 3655 uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych oraz klas I i II szkół ponadpodstawowych. Uwzględniono także odpowiedzi 918 rodziców i opiekunów. Smartfon jest podstawowym narzędziem kontaktu młodych osób z internetem. Korzysta z niego 93 proc. badanych nastolatków. Popularne są między innymi Messenger, TikTok, YouTube i Instagram, a media społecznościowe zajmują znaczną część codziennej aktywności online. Według danych przywoływanych w opracowaniach dotyczących raportu NASK dziewczęta spędzają w mediach społecznościowych średnio 3 godziny i 49 minut dziennie, a chłopcy – 2 godziny i 59 minut. Internet towarzyszy młodym ludziom nie tylko podczas nauki i odpoczynku. Zdarza się, że korzystają z telefonu w czasie posiłków, przed zaśnięciem, a nawet podczas rozmów z rodzicami. Jednocześnie rodzice często oceniają czas spędzany przez dzieci w sieci jako krótszy, niż wynika to z deklaracji samych nastolatków. Jeszcze wyższe wartości wskazuje raport „Internet dzieci” opublikowany w 2025 roku. Według tego opracowania nastolatki w dni powszednie spędzają w internecie ponad 5 godzin i 36 minut, a w dni wolne od zajęć szkolnych ponad 6 godzin i 16 minut. Różnice między wynikami poszczególnych badań mogą wynikać z odmiennej metodologii, grupy badanych i sposobu definiowania czasu online.

Nie zakazy, lecz wspólne zasady

Eksperci podkreślają, że higiena cyfrowa nie oznacza całkowitej rezygnacji ze smartfona ani prostego zakazu korzystania z internetu. Chodzi przede wszystkim o zachowanie równowagi, świadome korzystanie z technologii i tworzenie przestrzeni na sen, odpoczynek, ruch, relacje oraz aktywności offline. 

W przypadku dzieci z neuroróżnorodnością szczególnie pomocne mogą być:

jasne i przewidywalne zasady korzystania z urządzeń;

ustalenie, kiedy i gdzie można korzystać ze smartfona lub komputera;

uprzedzanie dziecka o zbliżającym się końcu czasu ekranowego;

wprowadzanie przerw oraz spokojnych rytuałów wyciszających;

wspólne ustalanie zasad zamiast jednostronnego wydawania zakazów;

szukanie atrakcyjnych aktywności, które nie wymagają ekranu;

rozmowa o emocjach i trudnościach, a nie tylko kontrolowanie czasu.

Ważne jest także obserwowanie nie tylko liczby godzin przed ekranem, lecz również tego, co dziecko robi w internecie i jaki wpływ ma to na jego sen, naukę, relacje oraz samopoczucie.

Gość specjalny

Gościem wydarzenia będzie dr Maciej Dębski – socjolog, wykładowca akademicki i edukator, a także prezes Fundacji Dbam o Mój Zasięg. Od lat zajmuje się badaniami dotyczącymi funkcjonowania dzieci, młodzieży i dorosłych w świecie cyfrowym. Prowadzi szkolenia i warsztaty dla nauczycieli, rodziców oraz specjalistów zajmujących się profilaktyką e-uzależnień. Fundacja przygotowuje także materiały dotyczące higieny cyfrowej i czasu ekranowego dzieci. Wykład organizowany jest w ramach czwartej edycji projektu ZaJaki.pl pod hasłem „Spotkajmy się offline”. Tegoroczna odsłona projektu koncentruje się na promowaniu świadomego i odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci z neuroróżnorodnością.

2 października o godz. 17.00 w Kino Kreska przy ul. Cieszyńskiej 24 w Bielsku‑Białej.