Dobra jest więcej niż zła, choć teraz tak do końca to nie wiem. Zastanawiam się dzisiaj kto by usłyszał kiedykolwiek o Jakubie, gdyby nie ten zamach. Aż chciałoby się powiedzieć, że dobrze, ale oczywiście, że tak wcale nie mówię. Fakty jednak są takie… szymborskie – musimy siebie, muszą nas inni sprawdzać, żebyśmy o sobie wiedzieli coś więcej i w ogóle wiedzieli cokolwiek.
Zdarzenie o takim formacie, rozmiarze, sile rażenia zawsze stawia nas w pełnym świetle reflektorów i to nago. W takich momentach nie bardzo jest czas na grę, na kalkulację, jest tylko czas na prawdę. Słuchałam i patrzyłam w telewizji na dwóch lekarzy, którzy z jakąś niebywałą ciszą – i to nie tylko w głosie, ale przede wszystkim w emocjach, w mimice – opowiadali o… tamowaniu krwi, o tym, że nie mieli rękawiczek, że kurczę, nie pytali nikogo o zgodę, że… byli tacy ludzcy. Inni uciekali, chowali się w bramie i krzyczeli: „co za zjeb!”. Bez przemądrzalstwa, po prostu zjeb. Inni wbiegli do ZARY, inni do Muzeum Narodowego, inni biegli i nagrywali. Wszyscy zaskoczeni, zdezorientowani, zdumieni, że to nie petardy przeciwko rozpasanym na Plantach gołębiom. Wszyscy zdumieni, że śmierć jeździ autem po Rynku i ścina głowy. Nagle ZARA, Bogu ducha winna marka urasta do rangi symbolu.
Popołudnie na krakowskim Rynku, chłodne, ale bez deszczu, idealne na spacer. Wszystko trwa tyle co nic. Tak wygląda zamach terrorystyczny. Tyle co nic. Było spokojne popołudnie, trzy minuty i zbroczyło się krwią. Europa wygląda już tak od dawna, my trochę jakby poza jej kłopotami. Już nie. Wszystko trwało tyle co nic, a tyle się wydarzyło złego i dobrego.
Dobra jest więcej niż zła. Jakub dopada zamachowca. Razem z drugim policjantem – jako pierwsi – dopadają śmierć z kosą i krzyczą „dość”. Wielokrotnie oglądałam fragment nagrania, kiedy „zjeb” (cytuję, bo trafne) leży już na ulicy, a policjant opada z sił i pada tuż przy nim. Tak wygląda walka dobra ze złem. Jedno i drugie się wyczerpało i zalało krwią. Patrzę na młodziutkiego człowieka, który nie ma siły ustać z bólu na nogach, bo z jakiego innego powodu upadłby tuż obok kostuchy? Oglądam ten moment wielokrotnie. Tak wygląda piękno zwycięskiej psychomachii. I jakieś bazgroły na elewacji. Dla mnie zresztą nieczytelne, nie znam kodu współczesnego miasta. To zdjęcie będzie symbolem, będzie oślepiało, bo tak wygląda odwaga, tak wygląda męstwo. Kiedy ja ostatni raz słyszałam to słowo? Kiedy ostatni raz widziałam męstwo? To jest MĘSTWO!
Zachwycam się ludźmi, którzy nie nienawidzą, zachwycam się pięknem spontanicznego dobra. Nie zawsze wszyscy wszystko robią doskonale, wystarczy, że robią coś dobrze dla drugiego człowieka. Niektórzy nagrywają. I co z tego. Potem wszyscy szukają nagrań z telefonów, bo tam są szczegóły, przecież to już weszło w nasz genotyp, po prostu nagrywamy. Nie uciekamy, bo nie umiemy uciekać, bo nie mieliśmy dotąd okazji przed czymkolwiek uciekać, przynajmniej odkąd jesteśmy wolnym krajem. Nie umiemy ani uciekać ani się chować. Nie zapamiętujemy niczego ze szkoleń o bezpieczeństwie, nie wiemy, co ze sobą zrobić, gdy spacerując po Grodzkiej, słyszymy jak autem pędzi w naszą stronę kostucha. Nie umiemy! Nie znamy bólu ramienia rozrywanego przez pocisk. Nie znamy! Nie reagujemy idealnie, ale reagujemy dobrze, reagujemy na drugiego człowiek, który cierpi.
Jakub stanie się naszym nowym obrońcą narodu, bez cienia pychy i pyszałkowatości. Wiem, wiem, bo chodził kiedyś do Asnyka. Zwykły i niesłychanie uczciwy młody człowiek. Zawsze chciał pomagać i pomagał. Tak mówią o nim jego nauczyciele. Żadnego zadęcia. Zaryzykował życie, a przecież mógł stchórzyć, jakoś by się to obroniło. Męstwo i tchórzostwo – dzisiaj ważą tyle samo, łatwo źle wybrać. Nie mam pretensji do tchórzy, sama nie jestem wielką bohaterka, boję się fizycznego bólu i słaba jestem z pierwszej pomocy. Atak od razu histerii. Nie, nie wiem, teoretyzuję, nigdy nikomu nie ratowałam życia, nigdy nie ubrudziłam dłoni cudzą krwią, nigdy nie tamowałam krwotoku! Nie wiem jaka jestem na takiej scenie. Nie wiem, bo mam spokojne, bezpieczne życie. Patrzę więc na ludzi z podziwem dla ich odwagi.
Po policzkach płyną mi łzy, bo mój maleńki synek przechodził tamtędy tuż przed. Maleńki, taki stał się natychmiast wobec wielkości karawanu, jakim przemknęła przez Rynek kostucha. Wzruszam się widokiem wszystkich służb, które nigdy wcześniej z nią na Rynku nie walczyły, nikt nie wiedział, że jeździ czarnym subaru i… ma automatyczną kosę. Trwało to tyle co nic, a Rynek runął w dół i na razie tam leży. Zachwycam się męstwem, no bo nie wymyśliliśmy kobiecego odpowiednika tego słowa, no i co, to bez znaczenia, bo ja zachwycam się męstwem kobiet, które chwilkę temu piły na Rynku kawę i szeptały czułe słowa do czyjegoś ucha. Teraz pobiegły i pomagają.
Krew spływa po chodnikach. Jeszcze tamtędy nie spływała. Nikt nie wie, co z nią robić. Trwało to tyle co nic, a wszystko jest zupełnie nowe, aż dech zapiera w piersiach. Zachwyca mnie drugi człowiek. Proporcje dobra i zła są imponujące, nie mamy czego się bać. Nie gnijemy moralnie. Ktoś tam zgnił, ale proporcje mamy doskonałe.
Włączam telewizor, muszę się nakarmić dobrem zwykłych ludzi. Natrafiam na polityków. Przełączam na zmianę dwie najbardziej opiniotwórcze stacje. Czuję obrzydzenie. Boję się, że zwymiotuję. Obrzydzenie narasta. Wymiotuję.
